Democratie – Leonard Cohen

Het komt er door een gat in de lucht,

Van nachten in ‘t Tiananmen Plein,

Het komt uit het gevoel

dat het niet gebeurd is

of ‘t is waar maar het is niet echt daar.

Van oorlog tegen wanorde,

van sirenes dag en nacht;

van het vuur van daklozen,

van as van wie homo was:

Democratie komt eraan in de U.S.A.

Het komt er door een barst in de muur,

op een visionaire vloed van alcohol;

van het weifelend relaas

van het Sermoen op de Berg

waarbij ik ontken alles echt te verstaan.

Het ontstaat uit de stilte

op het dok van de baai,

van het stoutmoedig, gehavend

hart van Chevrolet:

Democratie komt eraan in de U.S.A.

Het komt er van het verdriet in de straat,

de heilige plekken van wit en zwart;

van het moordzuchtige gehaat

dat ontstaat in elke keuken

wat bepaalt wie bedient en wie er eet.

Van de bron die teleurstelt

met de vrouwen in gebed

voor de gunst van G-d in deze woestijn

en de woestijn verweg:

Democratie komt eraan in de U.S.A.

Vaar door, vaar door

o machtig Schip van Staat!  

Naar de Kust van Nood

langs de Hebzucht Poort

door de vlaag van Haat,

Vaar door, Vaar door

Het komt eerst aan in Amerika,

de wieg van het beste en het slechtste.

Alhier kwam het bereik

en de kracht om te verand’ren

en hier hebben ze de geestelijke dorst.

Hier gaan veel gezinnen uiteen

en de eenzamen zeggen

dat het hart open moet zijn

op een gedegen manier:

Democratie komt eraan in de U.S.A.

Het komt van de vrouwen en de mannen.

O schatje, we gaan weer echt wat vrijen.

We beleven het zo diep

dat de rivier vol tranen liep,

en de berg in extase riep: Amen!

Het komt als ‘n getijdegolf

onder de maanlichtpracht,

vorstelijk, mysterieus,

in amoereuze kracht:

Democratie komt eraan in de U.S.A.

Vaar door, vaar door

o machtig Schip van Staat!  

Naar de Kust van Nood

langs de Hebzucht Poort

door de vlaag van Haat,

Vaar door, Vaar door

‘k Ben sentimenteel, dat ben ik nu eenmaal:

Ik hou van de streek maar verfoei het zicht.

En ik ben noch links noch rechts

Ik blijf rustig thuis vannacht,

verloren in dat uitzichtloze scherm.

Maar ‘k ben koppig als die vuilniszak

die door Tijd niet vergaat,

ik ben troep maar ik hou rechtop

dit kleine wild boeket:

Democratie komt eraan in de U.S.A.


“Democracy” van Leonard Cohen uit “The Future”, 1992

Vertaling: Dirk Rommens, 2021

Geen middeltje voor liefde

Ik hield al heel heel lang van jou.

Die liefde is heel diep.

Hoe het verkeerd liep weet ik echt niet.

Wat ik voel verandert helemaal niet.

En ik geloof ook niet dat tijd geneest

die wonde die er is geweest  — 

Een middeltje, een middeltje

bestaat er toch niet voor .

Ik hunker naar jou, schatje.

Ik kan niet doen alsof

Ik wil je naaktheid zien

in je lichaam en je ziel.

Je bent er steeds voor mij als een niet te stillen gewoonte — 

Een middeltje, een middeltje

bestaat er toch niet voor .

En de raketten klimmen door het zwerk,

de bijbel ligt helemaal open,

de dokters werken dag en nacht

maar zo’n middeltje voor liefde komt er niet — 

zo’n drank of drug ook niet — 

niets is puur genoeg voor

een middel tegen liefde. 

Ik zie je in de metro

en ik zie je op de bus.

En ik zie je naast me liggen

en ik zie hoe je wakker wordt.

Ik zie je hand, ik zie je haar,

je armband en je kam.

En ik roep naar jou, ik roep naar jou,

maar ik roep niet stil genoeg — 

Een middeltje, een middeltje

bestaat er toch niet voor .

Ik ging naar deze lege kerk — 

een and’re plaats ken ik niet — 

toen de zachtste stem die ’k ooit hoorde kwam

fluisterend tot mijn ziel

Ik behoef geen vergiffenis

omdat ik van je hou.

t Is zwart op wit gedrukt,

geschreven in het bloed.

Ik hoorde zelfs de eng’len

verklaren uit den Hoge —

Een middeltje, een middeltje

bestaat er toch niet voor .

“Ain’t no cure for love” van Leonard Cohen uit “I’m your man”, 1988

Vertaling: Dirk Rommens, 2021

Eerst komt Brussel

Noot vooraf: In 1988 schreef Leonard Cohen “First we take Manhattan”. Ik hou het bescheiden in de hertaling dichter bij huis… Toch wel een wrange tekst in het licht van wat er bij ons allemaal (verschrikkelijks) gebeurde…

Hun oordeel werd een straf van jaren nietsdoen

want ‘k gooide het systeem echt overhoop.

Ik kom eraan, ik geef ze hun verdiende loon.

Eerst komt Brussel, Luik volgt ook nog wel.

De hemel gaf een teken dat me leidde.

Een moedervlek: een signaal voor mijn bestaan.

De schoonheid van de wapens aan mijn zijde.

Eerst komt Brussel, Luik volgt ook nog wel.

Bij jou te zijn, is wat ik wil, mijn schatje.

Je lichaam en je geest en je jurk, daar hou ik van.

Maar je ziet die lijn die door de halte scheert?

Ik zei  je toch, dat ik er één was, één van hen.

Je hield van mij als een sukkel,

maar nu is het je zorg dat ik misschien wél win.

Je weet me zo te stoppen,

maar je hebt geen greintje tucht.

Vele nachten bad ik wel hierom,

om echt van start te gaan.

Eerst komt Brussel, Luik volgt ook nog wel.

Ik hou niet van je hippe zaak, beste man.

Ik hou niet van de drugs voor jouw dieet.

Ik haat het wat mijn zuster overkwam.

Eerst komt Brussel, Luik volgt ook nog wel.

Bij jou te zijn, is wat ik wil, mijn schatje.

Je lichaam en je geest en je jurk, daar hou ik van.

Maar je ziet die lijn die door de halte scheert?

Ik zei  je toch, dat ik er één was, één van hen.

En ik dank je voor de post die ik van je kreeg:

het aapje en de triplex altviool.

Ik oefende elke nacht en sta paraat.

Eerst komt Brussel, Luik volgt ook nog wel.

Herinner je? Mijn leven was alleen muziek.

Herinner je? Ik was je groentenman.

‘t is Vaderdag, en wij allen zijn gewond.

Eerst komt Brussel, Luik volgt ook nog wel.

“First we take Manhattan” uit “I’m your man” (1988) van Leonard Cohen

Hertaling: Dirk Rommens

Hallelujah

Ik wist van een geheim akkoord
dat David speelde voor de Here Zijn woord
maar muziek is niet echt je ding, is ‘t niet ?
Zo gaat het dus: eerst vier, dan vijf
in mineur laag, in major hoog;
de koning componeerde Hallelujah!


Je geloofde sterk maar je zocht bewijs.
Haar bad op ‘t dak bracht je van de wijs
haar schoonheid of het maanlicht overviel je.
Ze bond je aan een keukenstoel
ze brak je troon, knipte je haar,
en uit je mond wrong ze ‘t Hallelujah!


Je zei dat ik de Naam misbruik;
Maar ‘t is niet de naam die ik gebruik.
Maar als het zo was, wel, ‘t zijn toch je zaken niet?
Er is een zucht van licht in ieder woord;
Maar geen zorg om wat je hebt gehoord,
het vrome, of het slome Hallelujah!


Ik deed mijn best, het was niet veel.
Ik voelde niks, tasten werd mij aangeleerd.
Ik zei de waarheid, hield je niet voor de gek.
En al ging het helemaal verkeerd
Ik sta voor de Meester van ‘t Lied
met niets meer op mijn tong dan Hallelujah!


(Bijkomende verzen)


Schat, ‘k ben hier al geweest.
Ik ken die plaats, de vloer het meest.
Ik woonde toen alleen voor ik jou kende.
Ik zag je vlag op de marmerboog,
maar liefde klinkt niet torenhoog
‘t is een koud en een gebroken Hallelujah!


Er was een tijd toen je me liet verstaan
wat er echt in je omging onderaan
maar nu toon je het niet meer aan mij, nietwaar?
Ik weet nog als ik diep in je dook,
en de heilige duif bewoog toen ook,
en elke ademtocht was ons Halleluja!


Misschien is er een God daarboven
maar over liefde wilde ik wel geloven
hoe je op iemand schiet die net voor je was.
En een klacht hoor je niet vannacht,
en het is geen pelgrim die het licht wel zag —
‘t is een koude en een slome Hallelujah!

Leonard Cohen, “Various Positions” 1984

Vertaling: Dirk Rommens

Zie ook “Gevarieerde toestanden

Dans me naar het liefdeseind


Dans me naar je schoonheid
met een vurige viool
Dans me doorheen je angsten
tot ik veilig ben beland
Til me als een olijftak
en word mijn lievelingsduif
Dans me naar het liefdeseind


Laat me je schoonheid zien
als de getuigen verdwenen zijn
Laat me je beweging voelen
zoals dat gebeurt in Babylon
Toon me langzaam aan waar ik enkel
de grenzen nog van ken
Dans me naar het liefdeseind


Dans me nu naar de bruiloft
dans me steeds maar door
Dans me intens en teder en
dans me eindeloos lang
We zijn beiden beneden onze liefde
we zijn er beiden bovenop
Dans me naar het liefdeseind

Dans me naar de kinderen
zij die willen geboren worden
Dans me door de gordijnen
die onze kussen deden vergaan
Zet een tent op als schuiloord
hoewel elke draad is losgerukt
Dans me naar het liefdeseind


Dans me naar je schoonheid
met een vurige viool
Dans me doorheen je angsten
tot ik veilig ben beland
Raak me met je naakte hand
met je handschoen raak me aan
Dans me naar het liefdeseind

Leonard Cohen, 1984 “Dance me to the end of love”

Vertaling: Dirk Rommens

Onze dame van de eenzaamheid

De hele zomer lang raakte ze mij aan
Zij verzamelde in mijn ziel en wezen
Uit vele doornen en uit vele heggen
Haar vingers, als een wever rap en onvolprezen


En het licht kwam vanuit haar lichaam
En de nacht ging door haar charmant onthaal
De hele zomer lang raakte ze mij aan
Ik kende haar persoonlijk, ik kende haar totaal


En haar jurk was zo blauw en liefdevol
En haar woorden waren klein en minimaal
Zij is het schip van de hele weidse wereldbol
Meesteres, oh meesteres van ons allemaal


Geachte dame, Koningin van de Eenzaamheid
Ik dank u uit de diepste grond van mijn hart
Omdat u mij zo intens en dicht begeleidt
Velen stonden met velen te veel helemaal apart


En het licht kwam vanuit haar lichaam
En de nacht ging door haar charmant onthaal
De hele zomer lang raakte ze mij aan
Ik kende haar persoonlijk, ik kende haar totaal

Uit ‘Recent songs’ van Leonard Cohen, 1979

Vertaling: Dirk Rommens, 19-3-2021

Echte liefde laat geen sporen na


Omdat de mist geen litteken nalaat
Op de donker-groene heuvel,
Zal mijn lichaam er ook geen laten
Op jou, ook niet na vandaag


Door vensters in de duisternis turen
De kinderen komen, de kinderen gaan
Als doelloze pijlen afvuren
Als ketens van sneeuw gemaakt


Echte liefde laat geen sporen na
Als jij en ik één zouden zijn
In je omarming verloren gegaan
Als sterren tegen de zon of de maan


Als een vallend blad een tel kan rusten
in de lucht zou kunnen berusten
Op mijn borst ligt je hoofd te slapen
Mijn hand op je haar teder gelaten


En vele nachten blijven komen en gaan
Zonder ster en zonder maan
Dus zullen wij blijven bestaan
Als een van ons ver weg is gegaan


Echte liefde laat geen sporen na
Als jij en ik één zouden zijn
In je omarming verloren gegaan
Als sterren tegen de zon of maan

Leonard Cohen, “Death of a ladies’ man” 1977

Vertaling: Dirk Rommens

Chelsea Hotel

Ik herinner me je goed in het Chelsea Hotel
jouw woorden zo moedig en zacht;
je mond maakt me klaar op het slordige bed
terwijl de limousines wachten in de nacht.
En dat was de reden en dat was New York
we zaten het geld en het vlees achterna
en dat heette liefde voor de zangers in spe
wellicht nog steeds voor wat nog van hen rest

Maar je ging ervan door, niet, schat?,
je keerde gewoon je rug naar de massa.
Je was ervan door, ik hoorde je nooit es zeggen:
“Ik heb je nodig, ik heb je niet nodig,
Ik heb je nodig, ik heb je niet nodig,” —
en al dat flauwe geleuter.

Ik herinner me je goed in het Chelsea Hotel,
je was vermaard, je hart als een legende.
Je zei me weer dat je knappe mannen verkoos
maar ik viel daar voor jou toch wel buiten.
En met je gebalde vuisten voor mensen zoals wij
die verstoken zijn van het schoonheidsideaal,
besloot je en je zei: “Wel, het geeft niks,
zijn we dan al lelijk, we hebben toch de muziek.”

Maar je ging ervan door, niet, schat?,
je keerde gewoon je rug naar de massa.
Je was ervan door, ik hoorde je nooit es zeggen:
“Ik heb je nodig, ik heb je niet nodig,
Ik heb je nodig, ik heb je niet nodig,” —
en al dat flauwe geleuter.

Ik wil je niet doen geloven dat ik je het liefst zag
Ik hou niet bij hoeveel roodborstjes er vielen.
Ik herinner me je goed in het Chelsea Hotel —
da’s alles. Ik denk zelfs niet dikwijls aan jou.

Leonard Cohen, vertaling Dirk Rommens

Halte

Ik sta hier
op de draaikolk van mijn wegen
met de brede laan vol lijken
en de dorpsstraat zonder bomen
op de breedtegraad van wilde dromen

kom me halen
want elk kruispunt loopt verloren

in eenzelfde staren naar de maan
met gebroken benen
en opengereten armen sta ik klaar

om met je mee te rijden
naar de dorpen en de steden van plezier

tot het eindpunt van de tijden
jij me brengt
bij de halte van het lijde
n