De dood reed mee

Toen ik gisteren het verschrikkelijke nieuws hoorde, kwam een herinnering het verdriet versterken; ik was pas leerkracht toen op de speelplaats een meisje stierf.

Ik schreef toen (= veertig jaar geleden) dit gedicht op haar ‘doodsantje’:

De dood speelde mee

hand in hand:
het spel der kinderen
alsof het einde eindeloos is:
de zon voor eeuwig dichtbij.

maar de dood speelt mee, dit spel der kinderen:
een schim van plotse leegte om je heen,
een zwijgende hand op de schouder:
‘kom mee, het spel der kinderen is voorbij’

de bel: de tijd staat even stil:
een teken: stille wenk voor haar
alleen (‘Karine, kom je mee?’)
en niemand hoort het angstig antwoord.

de dood maakt geen misbaar
en grijpt koel de warme pols,
en stopt langzaam het jonge bloed,
en God weet: waarom?

Hij neemt en laat niet los,
sterker dan de hand der vriendschap,
dan de stem der mensen om je heen,
dan het drukken en de adem van het leven.

toch laat de hoop je niet los:
het was een nare droom,
met morgen weer een nieuwe dag
en jij erbij: ‘Hallo!’

Als het leven uit haar lichaam hijgt,
haar ogen zoeken naar een licht
dat onvindbaar ver en weg is,
breekt je hart, breekt het mijne.

de waarheid verzwijgt zichzelf niet eens,
elk woord weegt nu te zwaar –
elke gedachte draagt het verleden
op een berrie naar je diepste zijn.

Karine, het gaat je goed, zo ver.
Je afscheid leek een afgrond
waarin wij alle woorden stortten
van verdriet.

Jouw stoel spreekt woorden zonder stem,
jouw bank wacht wekenlang
en je schrift wordt aangevuld:
want straks gaat de deur weer open.

en jij bent er,
als in een droom.

(Karin, 13 jaar)

 Een halflege klas. Mijn verdriet maal duizend. Verschrikkelijke honderd dagen voor de meester in deze halflege ruimte.

Een vriend verliezen

Sorry, Philip, mijn bibkaart is al heel lang geleden vervallen. Ik ben een ontrouw bib-lid. Ik heb je jarenlang ontgoocheld. Vooral als vriend. Ook als bibliotheekbezoeker.

Ik ben de weg ingeslagen van het digitale gemak. De bib was te ver, toch slechts op een boogscheut van ons huis. Ik heb je zelfs niet gezien op mijn verjaardag, die 19de januari. Toen ben je onwel geworden in de bib. Die dag werd ik 62. Jij, twee jaar ouder, zoals mijn broer nu zou geweest zijn, die ook al heel lang geleden gestorven is. Ik had je op die dag kunnen genezen, met de adem van de vriendschap. Maar hoe kon ik jou nieuw leven inblazen, als ik zelfs mijn moeder en mijn broer en mijn schoonbroer niet kon verhinderen hun laatste adem uit te blazen. In die trieste periode was je trouw als vriend. Dat beklijft. Dat helpt te helen.

Toen ik vandaag je overlijdensbericht zag, tussen de reclames en flyers, was ik compleet van de kaart. Nog deze week, toen ik aan de bib passeerde, was ik er zo zeker van dat je daar tussen je “harem” – dat was je zwerm vrouwen, zoals we die toen noemden – als een lieve gevestigde waarde de boekenwurm verpersoonlijkte. Ik heb me vergist, ik had vroeger eens moeten binnen springen, jou mijn vriendschap bevestigend, maar ik ben een zwakke lafaard, die me verstopt achter excuses – ik passeerde al die maanden, zelfs jaren, als een schim, die vergat. Al die herinneringen vertelden me dat die nooit meer  tot leven zouden komen. Opgesloten in kaften met vergeelde verslagen van vergaderingen en persknipsels uit die pionierstijd…

Maar twee jaar geleden, toen mijn zoon Aarnoud en zijn Nessie, vanuit Canada, na hun huwelijksfeest ten onzen huize, de sightseeing-tour deden in Kuurne en omstreken (Gent, Antwerpen, Brussel…) wilde ik de bib in Kuurne bezoeken, ook al omdat Nessie bibliotheekassistente is in London, – let wel, in Ontario, Canada. Wat een bijzonder hartelijk onthaal kregen we bij jullie bij ons onaangekondigd bezoek! Jij vertelde over de toekomstplannen voor de uitbreiding van de bib, alsof je levenslang bibliothecaris zou blijven. En je wens is waarheid geworden. Levenslang bibliothecaris!

Bibliotheekbezoek Kuurne

Nessie en Aarnoud bezoeken Kuurnse bibliotheek in 2009

Bibliotheekbezoek: uitwisseling van ervaringen

Bibliotheekbezoek: uitwisseling van ervaringen

Bibliotheekbezoek: uitwisseling van ervaringen

Bibliotheekbezoek: Aarnoud in gesprek met Philip

Tussen haakjes, hoe is het daar boven? Is het boekenbezit up-to-date? Wordt het daar allemaal digitaal verwerkt of gebruiken ze daar nog steekkaarten en houten bakjes? Hoeveel bijbelversies hebben ze daar bij elkaar verzameld? En de koran? Mag die daar wel binnen of zit die veilig in de ‘zwarte kast’? Hou je daar oogluikend in de gaten of de engelen de gekuiste literatuur tot zich nemen? Is die iPad al in gebruik om ermee naar de aarde te surfen? God, wat ben ik jaloers dat jij nu ten minste wetenschappelijke  bewijzen hebt hoe het is, daar boven! Kun jij een artikeltje schrijven voor de Wikipedia, want daar ontbreekt nogal wat serieuze info over het leven na de dood. Maar het mag ook een artikel worden voor in de Info-Kuurne, ook al is de deadline al voorbij.

Als dit een troost kan zijn, ik ben van boeken en tijdschriften blijven houden, ook op papier – de hard copy-versie dus – en de inhoud van onze overvolle boekenkasten schenken we aan de bib, als het mijn beurt is om de boeken definitief dicht te gooien…